Hehe! Nia na ko. Komosta na man ni nga grupo? Naulahi mig gamay, Syo.
Na hala, sugdan natong hisgot-hisgot. Unsay maayo diha? Tagay dayon!

Tuod, maoy cover sa atong Bisaya (gula Nov. 23) ang atong kyut nga
paisanang si Shaina Magdayao, manghod ni Vina M.

Hala, atangig susiha ninyo ang latest bahin kang Shaina.

Nia say pipila ka lingaw agig pasiunang dalit:

Gtext-gtext:
Nov. 16, 2005

Ilongo: Ti, prteng kdako gid sang buongon s'mon, daw banga!
Bol-anon: Ah, sa amo sa Bohol hangtod Cebu kataas sa B-10.
Ilongo: Ah, tinonto!
Bol-anon: Bi, pagamyi na imo buongon kay putlan nako akong B-10!—
(09264012767)
—oOo—
Psyente: Dok, magparesita ta ko, Dok.
Dok: O, unsa man diay imong sakit?
Psyente: Kuan, Dok, sakit sa iro.
Dok: Kanus-a pa nagsugod?
Pasyente: Kadtong itoy pa ko!—(09195277609)
—oOo—
Si Lito gikuotan og pitaka, gigukod kini niya ug nakit-an siya ni
Joker nga iyang amigo nga nagmotor.
Joker: Tolits, ngano man ka? Dali, sakay diri kay ato gukdon.
Lito: Ayaw nlang kay gadali ko!—(09282927534)
—oOo—
May nalunod na barko. Patay lahat ng tao sakay… kuba lng naiwan.
Kuba: Halika, Pating, kainin mo ako!
Pating: Wag mo akong lokohin! Pawikan ka!—(09182515331)
—oOo—
Kinukuha ako sa komersiyal ng MILO, kaso di natuloy… kasi nung
tanungin ako kng ano ang meaning ng MILO, ang sabi ko:
M-asarap
I-inomin
L-asang
O-valtine
Mali ba yun?—(09217603269)
—oOo—
Anak: Tay, unsa man nang sex?
Tatay: Kanang magromansahay god mi ni nanay nimo hangtod motiurok ang
among mata sa kalami.
Anak: Tatay, uy! Di man na maigo sa biodata.—(09195277609)
—oOo—
Kung isang umaga magising ka, mpansin mong wla na ako… wag kang
malungkot, huwag kang magtaka… alam mo kung bakit?
Wala baya ko nagpuyo diha sa inyo!—(09186339999)
—oOo—
Ihihiga kita sa kama
Huhubaran kita…
Hahalikan kita kahit saan
Hahaplusin ko buong katawan mo!
Tapos! Tatanggalin ko
DIAPER mo…
Baby don't cry, ha!—(09107813037)
—oOo—
Pagmhal m ang 1 tao ita2ya m ang buhay m,.ibbgay lhat ng gs2! Pro
pano kng… ngtxt sya at GLOBE gmit nya? Ita2ya at ib2gay m b ang
pesong bmubuhay s unlimited mo?—Theara (09214845770)
—oOo—
Costumer: Day, 1 ka basong kape ako.
Tindera: Tag-6 na ra ba, Nong.
Costumer: Ngano man? Tag-5 ra man to?
Tindera: Mahal nman god ang gasolina.
Costumer: Aw, ayaw nlang sagolig gasolina.—(09264012767)
—oOo—
3 ka buang sa mental nag-estorya…
Buang 1: Ako ang presidente dinhi!
Buang 2: Wla ra ka nako, ako god c Bush, presidente sa Amerika!
Buang 1: Kinsa nag-ingon?
Buang 2: Ang Ginoo!
Buang 3: Kanus-a man tka giingnan?—(09107813037)
—oOo—
Adik: Ms, kon imo kong sugton, pakaslan taka bisan asang simbahana.
Burikat: Nya, duna man koy kagahapon, ok ra nimo?
Adik: Ok ra, uy! Wala man pod koy kaugmaon.—(09195277609)
—oOo—
A husband came home 4am & saw his wife in bed w/ another man. His
wife shouted at him: "Where have u been?" Husband: "Who's dat man?"
Wife: "Grabe ka, don't change d topic!"—(09195277609)
—oOo—
Titser: Who can give example og tag question?
Pupil: My tcher is beautiful, isn't she?
Titser: Vry good! Binisay-a, Dong.
Pupil: Ang akng mestra guwapa, wa sya kuyapi?—(09194078943)
—oOo—
Ur horoscope 4 today:
Pangalagaan ang iyong puso… Iwasan ang mga bagay na nakakagulat…
Huwag tumingin sa salamin!—(09286268079)
—oOo—
Juan: (gikan sa skuylahan) Tay, akong mga klasmet puro zero.
Amahan: Unya, ikaw, Dong?
Juan: Aw, palupig ba diay ko! Zero pod!—(09107813037)


SUGILANON

Buntog
Sugilanon ni Carmelo D. Lariosa
(Bisaya Nov. 16, 2005)

(Kining maong sugilanon mananaog sa Ikaduhang Ganti sa tigi sa
sugilanon nga gipasiugdahan sa Sunstar Daily ug Doña Modesta Singson
Gaisano Foundation, Inc. sa tuig 1995. Si CDL, national awardee
kaniadtong 1982 sa 9th Focus Philippines Literary Awards nga didto
niya dawata sa Maharlika Hall, Malacañang Palace. Tigtampohan usab
siya sa mga magasing Philippine Free Press, Philippine Graphic,
Panorama, ug Mindanao Life. Dramaturgo sa radyo, si CDL aktibo usab
sa kalihokang politikanhon sa lungsod San Fernando, Cebu.)

SAMTANG nagguyod si Tikoy sa iyang kabaw aron iyang palunangon kay
mao may sugo sa iyang Tatay Valentin, nasigpatan niya ang buntog nga
mitadlas gikan sa kamaisan nila ni Sergio-Tansiang paingon sa
kakugnan sa yuta ni Insek Makao.
Mikuba ang dughan ni Tikoy nga nagtan-aw sa buntog nga naglakaw
paingon sa kakugnan. Gidali niya paghigot ang pisi sa iyang kabaw sa
gamayng punoan sa katyubong ug gisunod ang buntog. Kadaghan na niya
lutosa ang buntog apan abtik kini ug dili gyod niya madakpan. Unsaon
nga mokalit man kini pagluklok sa labong nga kasagbotan ug dili na
gyod makit-an.
Kon buhi pa unta kadto si Tinong nga suod niyang higala, makamao na
unta siya mohimo og lit-ag sa buntog kay gisaaran man siya niini nga
tudloan. Unsaon nga nadisgrasya man si Tinong, nahulog sa dakong
punoan sa lumboy ug maayo kaayong pagkaugbok ang ulo sa bato nga
panas sa ubos. Mihilak gani siya niadto kay suod man sila nga
managhigala. Ug dinhi sa ilang balangay sa Puting Antuwanga wala nay
makahimo kang Tinong sa paglit-ag og buntog. Gani, kausa niana,
gihatagan man siyag inasal nga buntog nga kuha ni Tinong sa lit-ag.
Tungod sa kaguol sa mga ginikanan ni Tinong, kay lagi bugtong man
kining anak, nakahukom na lang sila sa pagbaligya sa ilang lima ka
ektaryang yuta ngadto kang Insek Makao, tag-iya og printing press sa
siyudad, ug minglangyaw sila sa Mindanao nga matod pa, Yuta sa mga
Saad.
Apan bisag patay na si Tinong, mahinumdoman gihapon niya ang
maanindot nga mga adlaw sa ilang pagkuyog-kuyog dinhi sa ilang
balangay. Gani, sa wala pa si Tinong mahulog sa dakong punoan sa
lumboy, may gisulti man kini: "Gusto ko, Koy, nga makamao ka sab
molit-ag og buntog kay kon wala na ko sa ato, kay matod pang Tatay ug
Nanay, mangadto man kuno mi sa Mindanao, ikaw na lang unyay manglit-
ag. Hambogero ra kaayo kana sila si Otik, Pater ug Sebyo. Hawod ra ba
sab kana sila manglit-ag og buntog." Ug nahinangop sab si Tikoy nga
miingon: "Sige, Nong, tudloi ko kon unsaon paglit-ag ang buntog aron
kon tua na mo sa Mindanao ako na unyay hawod nga manglit-agay og
buntog dinhi sa ato sama nimo." Ug nangatawa silang duha.

MIHINAY si Tikoy paglakaw aron dili siya makamugnag kasikas sa iyang
mga tiil. Didto sa unahan og gamay, nakita niya ang buntog. Katambok
sa buntog! miingon siya sa hilom.
Ning higayona, dili na gayod niya lung-an paglutos ang buntog.
Lutoson niya kini taman sa ginhawa kay matod pa bitaw sa iyang Lolo
Karyo, sa buhi pa kadto, nga lima lang ka lupad, maluya na ang buntog
busa imo gyod kining madakpan. Nakapahiyom si Tikoy nga nakahunahuna.
Timan-an niya ang gisulti ni Lolo Karyo niya nga dugay na usab nga
mipanaw sa laing kalibotan. Hinayng mipungko si Tikoy dihang iyang
nakita ang buntog nga mihunong ug ingon sa may gituktok sa yuta.
Karon, higayon na niya kini, lutoson na niya ang buntog. Unya,
hinurot ang iyang kusog, mihunat siya pagdagan paingon sa langgam nga
wala makabantay. Apan abtik kini kay kalit man lang milupad sa mugbo
niining linuparan ug didto mopaingon sa nanagtapok nga kandingkanding.
Wa gyod ibuwag ni Tikoy ang iyang panan-aw samtang naglutos siya sa
buntog. Midali-dali siyag punit og bato ug iyang gipaslag ang buntog
didto sa ilawom sa kandingkanding. Tungod sa kasikas sa bato nga
iyang gipaslag, midagan na sab ang langgam. Misuot kini sa kalibonan.
Giambakan lang ni Tikoy ang ling-on sa mga kandingkanding ug ingon sa
nabatyagan niya nga may hait nga mga butang nga mitabas sa iyang
bitiis. Apan abtik sab si Tikoy, wala gyod siya palupig kay wa man
niya ibuwag ang iyang panan-aw sa buntog nga ingon sa nagkabuang na
kon asa kini mosum-ok. Gilatayan lang ni Tikoy ang tunokon ug
gagmayng mga kahoy nga iyang hing-agian sama sa dagangdagang,
kudyapa, kipikipi, tuhugtuhog ug langgilanggi; ug sa iyang pagdinagan
paglutos sa buntog, nabanda siya sa dakong sanga sa bangkuro. Natikay-
ang siya.
Apan kalit siyang mibangon ug igmat ang panan-aw nga didto lang
gihapon sa langgam. Karon, iya nang nakita nga mihunong kini. Karon
ka gyong buntoga ka, miingon siya sa hilom, ako na gyod! Midali si
Tikoy pagdagan ug milayat siya paingon sa nahimutangan sa buntog apan
abtik kini nga milupad sa mubo niining linuparan. Milupad pa gyod
kini. Ug unya milupad pa gyod. Layo na ang buntog gikan sa iyang
nahimutangan. Apan wala siya magpakawa sa paglaom kay sa naghingutas
ug nag-abot niyang gininhawa, milutos lang gihapon siya sa langgam
nga ning tungora may kaluya na sab. Nabatyagan niya nga mikusi na ang
kainit sa Adlaw sa iyang panit nga nagdugang og kakutas sa iyang
paglutos.
Kaupat na molupad ang buntog sa mugbo niining linuparan, nagkanayon
siya sa hilom, nga nagtimaan sa matag lupad. Karon, duol na siya sa
buntog nga luya na kaayong nagdagan sama niya. Uy, milupad na pod ang
buntog! Nagkanayon ang kahiladman ni Tikoy. Kon wala siya masayop,
ikalima na kining paglupad sa buntog ug didto kini motugpa sa lugot
duol sa gisagan sa siloy. Nakita niya nga midali pagluklok ang buntog
sa usa ka lungag sa pangpang.
Tungod sa kasikas nga iyang nahimo, kalit lang nga milupad ang siloy
ug wala dangtig dugay, mipatil-is dayon kini sa iyang awit. Misunod
pagsayaw ang ubang mga langgam sama sa bangkiyod, tamsi, pirukpirok,
tibalas ug bag-ongon. Nakita ni Tikoy ang bangkiyod nga ingon sa
mohana pagsakdap kaniya. Apan wala kini niya tagda kay ang iyang
hunahuna didto man sa buntog nga miluklok sa lungag. Karon ako ka na
gayod! kulba sagol hinam siyang namulong sa hilom dihang iya kining
gikuot. Mihana pagkupukupo ang langgam apan wala na kiniy mahimo kay
diha na man kini sa iyang mga kamot. Kaanindot sa buntog! miingon
siya sa hilom. Karon duna na sab siyay ipagarbo ug ipaibog nilang
Otik, Pater ug Sebyo nga nakadakop siya og buntog pinaagi sa paglutos
ug dili sa paglit-ag.
Unya midali siya paggawas sa kalibonan ug mibalik sa nahimutangan sa
iyang kabaw nga iyang gihigot sa gamayng punoan sa katyubong. Ang
Adlaw hapit na molingay sa kaudtohon. Pag-abot niya sa nahimutangan
sa iyang kabaw, wala na kini didto ug maoy iyang nakita ang bayhon sa
iyang Tatay Valentin nga morag suko kaayo ang nawong nga misugat
kaniya, sa tuo niining kamot may gibitbit nga sanga sa bayabas.
"Mao diay nga wa gyod ka kabantay sa atong kabaw nga nakabuhi kay
nabuang ka na man anang buntog." Ug gihapsan dayon ni Tatay niya ang
iyang sampot ug bitiis sa dala niining kiwiskiwis sa bayabas.
Nakasinggit si Tikoy sa kasakit kay ang naintimano pagkaigo sa latos
sa Tatay Valentin niya mao man ang mga garas-garas ug samad-samad sa
mga tunok sa kandingkanding diha sa iyang batiis. Gihapsan na pod
siya. Miting-ab na gyod siya sa kasakit ug unya nabuhian niya ang
nadakpan niya nga buntog ug luya kaayo kining midagan paingon sa
kakugnan— didto sa kalibonan diin niya lutosa ug dakpa.
"Tay, Tay, ang akong buntog nakabuhi!" mihilak siya nga nagtan-aw sa
iyang buntog nga nagkalayo na sa iyang panan-aw ug kini miusa lang og
kahanaw nga misum-ok sa bagang kakugnan sa yuta ni Insek Makao.
"Tikoy, wa ka ba mahibawo nga puwerteng daghana sa mga mais nga
nakaon sa atong kabaw? Singkuwenta ka punoan ug si Iyo Sergio
magpabayad gyod sa nakaon sa atong kabaw," nagkanayon si Tatay niya.
Wala na kini mobunal sa dala niining sanga sa bayabas. Unya, midagan
si Tikoy nga nagpadayon sa paghilak padulong sa ilang balay ug ning
higayona, gibati na niya ang kangulngol sa mga garas-garas sa
kandingkanding ug sa mga labod sa latos sa Tatay Valentin niya.

NIANANG pagkaingon ugma sa buntag, samtang nagguyod siya sa ilang
kabaw nga itugway, may nakita siyang trak de karga nga mihunong sa
utlanan sa yuta ni Insek Makao ug may mga tawo nga nanagdiskarga og
tunokong mga alambre ug unya iyang nakita nga gisugdan na pagkoral sa
tunokong alambre ang yuta sa Insek nga ilaha kaniadto ni Tinong.
Kahilakon siya nga nagtan-aw sa gibuhat sa mga tawo kay dili na man
siya makasulod didto pagpangitag buntog. Tukoran na kuno sa Insek ang
yuta og usa ka pabrika sa sapatos. Sa dayon na niyang pauli sa ila,
nahinumdom siya kang Tinong ug sa buntog.
(KATAPOSAN)