From: reyhan erdem <reyhanerdem@...>
Subject: [cekuliletisim] Termik Santral Yar覺覺
To: Undisclosed-Recipient@...
Date: Wednesday, 20 August, 2008, 10:02 PM
mit ahin: A癟覺k Radyoda hayat覺n, politikan覺n ve soka覺n, 癟evre ve ekoloji g羹ndeminde A癟覺k Yeil program覺nda birlikteyiz. Bug羹n mer Madra yok, bir konuma yapmak i癟in biraz erken ayr覺ld覺 bug羹n radyodan, ben tek ba覺ma sunmaya 癟al覺aca覺m program覺 ilk kez. Ama yaln覺z deilim, bug羹n bir konuum var; A癟覺k Radyo dinleyicilerinin 癟ok yak覺ndan tan覺d覺覺, daha 繹nce 癟ok kez hem A癟覺k Gazeteye hem 癟eitli programlara da konuk olan, hatta A癟覺k Yeilin bundan 10 y覺l 繹nceki ilk versiyonunda programc覺l覺k da yapm覺 bir arkada覺m覺z, gazeteci, yazar, zg羹r G羹rb羹z. Hogeldin.
zg羹r G羹rb羹z: Hobulduk, teekk羹rler.
: A癟覺k Yeilin ilk konuu eski A癟覺k Yeil ekibinden oluyor.
G: Raifenin de kulaklar覺n覺 癟覺nlatal覺m, beraber yap覺yorduk o zaman program覺.
: Ka癟 y覺l覺yd覺?
G: Radyonun ilk a癟覺ld覺覺 y覺l, 95 olmas覺 laz覺m.
: Bug羹n zg羹rle birlikte Karadenizden yola 癟覺karak, T羹rkiyedeki termik santraller meselesini konuaca覺z. Haftasonu 3 g羹nl羹羹ne Karadenizdeydim, daha 癟ok Hopa civar覺nda, aml覺hemin, Rize, Trabzon civar覺ndayd覺m. Gitme nedenim de Tiyatro Boyal覺kuun ernobilden Sesler oyununun, yakla覺k 30 oyunun ard覺ndan son oyunlar覺n覺 Karadeniz turnesiyle yap覺p bitirmesi idi. zg羹rle ben de bu oyunun dan覺manlar覺y覺z. Ben de oradaki son oyunlara kat覺ld覺m, Arhavi ve Hopada oynanan son oyunlara. Son derece etkileyiciydi tabii Karadeniz gibi ernobilin zararl覺 etkisini en fazla g繹rm羹 yerlerden birinde ernobilden Seslerin oynanmas覺. ernobilden Sesler b繹ylece perdelerini kapatm覺 oldu. Ben y覺llard覺r gitmiyordum Dou Karadenize, ilk defa Karadeniz sahil yolu rezaletini
g繹rd羹m. Ger癟ekten insan覺n i癟inden alamak geliyor; Karadenizin sahil yap覺s覺n覺, doas覺n覺, hatta k羹lt羹r羹n羹, yaam bi癟imini bu kadar tahrip edilmesi 癟ok ac覺. Buradan yola 癟覺karak, biraz Karadeniz 羹zerine d羹羹nelim istedim. zg羹r羹n de bu konuda, Global Enerjinin son say覺s覺nda 癟覺km覺 bir yaz覺s覺 vard覺.
G: Evet May覺s say覺s覺.
: arambadaki yeni termik santral projesi 羹zerine, oradaki halk覺n bunu istemedii 羹zerine. Durum nedir zg羹r, Karadenizde termik santraller giderek yay覺lacak gibi g繹r羹n羹yor. Bize biraz bilgi verebilir misin?
G: Dediklerine kat覺l覺yorum, ben de ge癟en sene Rizeye gitme f覺rsat覺n覺 bulmutum ve sahil yolu facias覺n覺 g繹rd羹m, tek kelime ile bir facia. Yolu a癟t覺lar, imdi o yolun 羹zerine termik santraller kondurmaya 癟al覺覺yorlar. Samsun zaten 2 tane mobil santralle y覺llard覺r ura覺yordu. 16 May覺sta yeniden, 羹癟羹nc羹 kez santralleri kapatmay覺 baard覺lar. Burada 繹zellikle Elektrik M羹hendisleri Odas覺 Samsun ubesi 癟ok etkindi, ama bir birliktelik oldu, insanlar b羹y羹k y羹r羹y羹ler yapt覺lar. Bunlar mobil ve ufak santraller, ama imdi Samsunun ba覺nda daha b羹y羹k belalar var; 4 veya 5 tane termik santral. Bunlar覺n baz覺lar覺 lisans da ald覺 ve Samsuna aramba ovas覺na kurulmak isteniyor. O y羹zden yaz覺n覺n bal覺覺 da arambay覺 Termik Als覺n m覺? idi. Hep selden bahsediyorduk, ama arambay覺 sel
deil, k羹l dalar覺 almak 羹zere. Sadece k繹m羹r santralleri deil, doalgaz santralleri de var.
: Ne kadar b羹y羹kl羹kte olacak?
G: Hepsine tek tek bakmak laz覺m, Samsun Tekek繹yde 1200 megawattl覺k k繹m羹r santral覺 var. Bunu Cengiz Enerji kurmaya 癟al覺覺yor, bu mobil santrallerin bir tanesi yine Cengiz Enerjiye aitti, onu kapat覺yorlar, daha b羹y羹羹yle geliyor. Bilmeyenler i癟in s繹ylemek laz覺m, 1200 megawatt ile T羹rkiyenin en b羹y羹k termik santrallerinden biri olacak.
: 襤ki tane Yataan?
G: Evet Yataan 630 megawatt, Yataan覺n iki kat覺 b羹y羹kl羹羹nde bir termik santral. Onlar覺n d覺覺nda Samsunda doalgaz 癟evrim santralleri var, yine Tekek繹yde 800 megawattl覺k bir doalgaz santrali var, arambada 890 megawatt, yine arambada 485 megawatt. Bunlar覺n lisanslar覺n覺n 癟ou al覺nd覺 ve imdi daval覺k oldular tabii, ithal k繹m羹r i癟in yine bir dava a癟覺ld覺.
: arambada yap覺lmak istenen yerli k繹m羹r m羹?
G: Yok ithal k繹m羹r. Samsun b繹lgesinde k繹m羹r yok, Samsundakilerin hepsi ithal k繹m羹r, yerli k繹m羹r istiyorsan覺z Zonguldaka gitmek zorundas覺n覺z. Bence Zonguldaka hi癟 gitmeyelim, durum orada da 癟ok k繹t羹, Zonguldakta zaten atalaz覺 Santrali var, 300 megawattl覺k.
: Galiba u anda Karadenizde tek atalaz覺 deil mi?
G: En az覺nda b羹y羹k 繹l癟ekte diyebiliriz. atalaz覺n覺n yan覺na bir tane daha 360 megawat, iki tane daha 320 ve 330 megawattl覺k bavurular var. Bunlar覺n san覺yorum bir tanesi deerlendirmeye al覺nacak, 癟羹nk羹 ayn覺 b繹lgelere yap覺lmak isteniyor. 50 megawattl覺k bir baka k羹癟羹k k繹m羹r santrali, yine atalaz覺nda bir baka 300 megawattl覺k bir santral daha var planlanan. Burada daha 癟ok yerli k繹m羹r, tak繹m羹r羹 kullan覺lacak Zonguldakta. Bu da Zonguldak覺 b羹y羹k bir ihtimalle yaanmaz hale getirecek. Sonra Bart覺na Amasraya gidebiliyoruz, orada da santraller var, onu da Hema yapmaya 癟al覺覺yor, o da hi癟 k羹癟羹k deil, dev gibi 110 megawattl覺k bir baka santral. Bilmeyen dinleyicilerimiz i癟in batan s繹ylemekte yarar var; T羹rkiyenin u anda b羹t羹n santralleri, yani hidroelektrik, doalgaz,
termik b羹t羹n hepsinin kurulu g羹c羹 42 bin megawatt覺 buldu. Bahsettiklerimizin neredeyse her biri, T羹rkiyenin toplam g羹c羹n羹n 1/40覺 gibi.
: Yani 癟ok b羹y羹k 繹l癟ekte santraller.
G: Devasa.
: T羹rkiyenin en b羹y羹羹 san覺r覺m Afin Elbistanda?
G: O 1440 megawatt, en b羹y羹羹 i癟in as覺l Sinopa gelmek laz覺m. Ben buralar覺 afet b繹lgeleri diye d羹羹nmeye balad覺m. Yani Samsunu, Zonguldak覺, Sinopu, g羹neye inip Adanay覺, kesinlikle ve kesinlikle, hi癟 abartt覺覺m覺 sanm覺yorum, afet b繹lgesi ilan etmek laz覺m, eer bu santrallerin hepsi hayata ge癟ecekse. Asl覺nda bir ka癟覺n覺n bile ge癟mesi yeter, devasa santraller bunlar. Sinopta hep n羹kleeri konuuyoruz, Sinopa yap覺lan bavurular覺 g繹rd羹羹mde kan覺m dondu. Erfeleke 1600 megawatl覺k bir termik santral bavurusu var, bu da ithal k繹m羹r.
: Bunlar覺n hepsi deniz kenar覺 deil mi?
G: Neden Karadeniz olduunu s繹yleyelim, Akdenize g繹re veya Egeye g繹re deniz suyunun souk olmas覺ndan dolay覺. Soutma suyu kullan覺l覺yor termik santrallerde ayn覺 n羹kleer gibi. B繹ylece daha verimli 癟al覺acaklar. Ama as覺l neden Rusyadan, Ukraynadan gelecek ucuz k繹m羹r. Mesafe k覺sa olunca ula覺m masraflar覺 da azal覺yor. Bu y羹zden de Karadeniz k覺y覺lar覺n覺n her taraf覺 parselleniyor, yani liman olabilecek heryere ve bo olan heryere termik santral yap覺yorlar. Sinopta 1600le bitmiyor iin k繹t羹s羹, Erfelek 1600 megawatt ile T羹rkiyenin en b羹y羹k termik santral覺 olacak eer kurulursa, sonra Ayanc覺kta 600 megawat, Gerzede bu rakam yanl覺 m覺 bunu kontrol etmek istiyorum, ama galiba bu da doru- 1000 megawatt daha. Sinopun baka bir derdi daha var, koskoca bir n羹kleer santral merkezi, -n羹kleer
teknoloji merkezi demeye balad覺lar- haline geliyor. Bir deil, bir ka癟 tane n羹kleer reakt繹r, arat覺rma reakt繹rleri, yak覺t zenginletirme tesisleri vs. A癟覺kcas覺 Sinoplular bizi dinliyorlarsa eer, buradan onlara tek bir ey s繹yleyebilirim; ya hep beraber bu belalar覺n hepsini topyek羹n Sinoptan kovars覺n覺z ya da Sinopu terk edersiniz.
: n羹nde bir Sinop haritas覺 g繹r羹yorum.
G: 襤nceburundan bal覺yor, 襤nceburunla Sinop merkez aras覺nda 20 kilometre uzakl覺kta, 39 milyon metrekarelik bir alan覺 T羹rkiye Atom Enerjisi Kurumu Sinopta parsellemi durumda u anda. Bu alan en yak覺n noktas覺 9 kilometre.
: Peki neyin arat覺rmas覺n覺 yapacaklar burada?
G: Bilmiyorum, Sinopu mu nas覺l bitiririz, T羹rkiyeyi mi nas覺l bitiririz, d羹nyay覺 m覺? Ama unlar覺 planl覺yor; bu 襤nceburun dahil, u癟lara b羹y羹k 癟apl覺 bir ka癟 tane n羹kleer reakt繹r. 襤lk bata, ondan da 繹nce arat覺rma reakt繹r羹, benim tahminim 100-150 megawatt civar覺nda bir ey planl覺yor, yani k羹癟羹k 癟apta bir n羹kleer reakt繹r. Eitim tesisleri var, arat覺rma, gelitirme tesisleri var planda. Bunun d覺覺nda, daha tehlikelileri, destek 羹niteleri dediimiz havuzlar, yak覺tlar覺n soutulmas覺 i癟in.
: At覺k depolama belki?
G: Tabii. N羹kleer yak覺t 羹retim tesisi.
: Yani uranyum zenginletirme mi?
G: Aynen. H覺zland覺r覺c覺lar da var.
: O nas覺l olacak?
G: Herhalde toryum 羹zerine deneyler yapacaklar, 癟al覺acaklar. Kobay olarak ne yaz覺k ki 癟ok fazla Sinoplu kalmayacak gibi geliyor bana bu tesislerde, denemelerde kullan覺lacak.
: Samsundan douda var m覺 termik santral projesi?
G: Hay覺r, orada da barajlar var, Artvine, Yusufeline gittiinde.
: oruh Vadisi gibi
G: Aynen. Raftingi de bitirmeyi d羹羹n羹yorlar, biliyorsunuz son rafting diye bir ey 癟覺kt覺 bu sene.
: Evet, art覺 Yusufeli il癟esinin tamam覺 ortadan kalkacak.
G: Evet, k羹癟羹k bir Hasankeyf de orada var. Ben Karadenize yak覺n bir insan覺m, sonu癟ta Sinopun neden bu hale geldiini az 癟ok biliyorum; belki dinleyiciler bilmiyordur, orada Amerikan 羹ss羹 vard覺 eskiden, Rusyay覺 g繹zleyen b羹y羹k bir radar vard覺, o y羹z羹nden -襤nceburun b繹lgesi, koskoca 39 milyon metrekarelik alan bo kalm覺t覺 g羹venlik gerek癟esiyle. Ben o 羹ss羹n i癟ine de girmitim 癟ocukken bir ekilde ans eseri. O 羹ss羹n kapat覺lmas覺yla beraber bu alan bir anda boald覺.
: N羹kleer reakt繹r羹n yap覺lmak istendii yer de o alan m覺?
G: Evet, benim tahminim 襤nceburun, yani o en u癟 nokta olacak ki zaten deniz kenar覺 olmas覺 laz覺m. Sinopu bilenler biliyor, Erfelek, Ayanc覺k, bunlar覺n aralar覺ndaki mesafe 癟ok az. Yani bir anda dev gibi k繹m羹r santralleri, arkas覺ndan n羹kleer reakt繹rler, arat覺rma tesisleri, yak覺t tesisleri... Karadenizi bilen bilir, otoyolun uzanmad覺覺, doas覺 en bakir kalm覺, dokunulmam覺 yerlerinden biridir Sinop.
Samsunun ba覺nda sadece bunlar da yok, bir de boru hatlar覺 var. Biliyorsunuz Samsun-Ceyhan boru hatt覺n覺n balang覺癟 noktas覺 olma ihtimali var. Zaten g羹neye indiinizde Adana da bence bir baka afet b繹lgesi, onu da g羹neyi konutuumuzda konuuruz, ama korkun癟 bir durum var diyebiliriz. Orada hem Sukes Termik Santrali 癟al覺覺yor u anda, 1200 megawatt覺n 羹st羹nde, petrol boru hatlar覺, yak覺t tanklar覺, imdi daha 癟ok kapasite gelmesi d羹羹n羹l羹yor Samsun-Ceyhan da faaliyete ge癟erse. Yumurtal覺kta Tufanbeylide, biraz Adanan覺n 羹st羹nde Sabanc覺 EnerjiSa lisans覺n覺 ald覺 termik santral kurmaya 癟al覺覺yor. Aa覺da yine Sug繹z羹nde Sug繹z羹 kadar bir termik santral kurmak i癟in lisans bavurular覺 var. B羹t羹n bunlar覺n nereye ve ne i癟in yap覺ld覺覺 bilinmiyor, bir de en az 2 rafineri planlan覺yor gibi g繹z羹k羹yor Ceyhana yap覺lmak 羹zere.
: Yeni rafineriler?
G: Tabii al覺ka lisans verdiler, b羹y羹k bir ihtimalle Petrol Ofisi de alacak, bunlar zaten 癟ok tart覺覺l覺yor. Bunun d覺覺nda Shell ve, Turgaz da var lisans peinde koan. 3. rafineri en az覺ndan hepsi al覺rsa. Mant覺ken 2 rafineri gibi g繹z羹k羹yor.
: Dou Karadenizde F覺rt覺na Vadisine gittim hafta sonu, aml覺hemin, Ayder, hatta Ayderin biraz yukar覺s覺na kadar da 癟覺kt覺m. F覺rt覺na Vadisinde u anda hidroelektrik santral yap覺m覺 durmu g繹r羹n羹yor, orada herhangi bir 癟al覺ma yok en az覺ndan, ama hemen aml覺hemine gelmeden 繹nce dev ta ocaklar覺 var, bu ta ocaklar覺 da sahil yolu i癟in a癟覺lm覺. Baka yerlerde de, Ordu ve dier yerlerde de bu t羹r derelerde dev ta ocaklar覺n覺n a癟覺ld覺覺 s繹yleniyor. 襤ki kelime ile bu sahil yolundan da bahsedelim, sahil yolu 600 km. civar覺nda bir yol, Samsundan Sarp s覺n覺r kap覺s覺na kadar uzan覺yor. 襤nan覺l覺r gibi deil, Karadeniz!i g繹renler bilir, Samsundan balayarak, neredeyse hi癟 kesilmeden, kasabalar, il癟eler art arda gelir, yerleim tamamen k覺y覺dad覺r, i癟eride de elbette yaylalar, k繹yler
vard覺r, ama t羹m kent yerleimleri, en az覺ndan Dou Karadenizde k覺y覺dad覺r.
G: 羹nk羹 alan yok.
: Evet ve denizle i癟i癟e bir yerleim vard覺r. Normalde eskiden en az覺ndan caddeler denizin kenar覺ndan ge癟erdi, denizin kenar覺nda parklar vard覺, yal覺lar vard覺, tarihi yal覺lar vard覺 Orduda ve dier yerlerde, ayn覺 襤stanbuldaki, Boazdaki yal覺lar gibi. Hatta sahildeki 癟ar覺lara bile yal覺 denir Bat覺 Karadenizde, fakat u anda bunlar覺n tamam覺 denizden kopar覺lm覺 durumda. 羹nk羹 deniz doldurulmu ve denizle kentin aras覺ndan 4 eritli dev bir otoyol ge癟iyor. Hem k覺y覺lar doldurulduu i癟in kumul alanlar ve k覺y覺 doal yaam覺 ortadan kald覺r覺lm覺, hem hayat tamamen denizden kopar覺lm覺. M羹thi bir t覺r ve kamyon trafii var, s羹rekli G羹rcistan s覺n覺r kap覺s覺na giden otomobil ta覺yan t覺rlar ge癟iyor otoyoldan, m羹thi bir h覺z var tabii ki. Dolay覺s覺yla halk覺n denizle olan iletiimini, ilgisini
tamamen kesmiler ve kentlerin 癟evresi m羹thi viyad羹klerle 癟evre yollar覺yla sar覺lm覺 durumda. Ger癟ekten son derece 羹z羹c羹 bir durum o corafyan覺n ortadan kalkmas覺. Hopaya gidince de Kaz覺m Koyuncunun yapt覺覺 m羹cadele hemen insan覺n akl覺na geliyor. Kaz覺m Koyuncunun mezar覺n覺 da ziyaret etme ans覺m覺z oldu Hopada. Onun ilk alb羹m羹nde yazd覺覺 bir sunu var, Viya alb羹m羹n羹n giriinde 繹yle bir sunu yazm覺, bunu okumak istiyorum, hem Kaz覺m Koyuncuyu anm覺 olal覺m; Artvin ve Bergamada siyan羹rle alt覺n arama belas覺, Akkuyuda n羹kleer santral, G繹kovada termik santral, F覺rt覺na Vadisinde hidrolik santral derken, imdi de ki asl覺nda 癟ok zaman 繹nce balayan Samsun-Sarp sahil yolu projesi. Bu proje kapsam覺nda yokedilen ve durdurulamazsa t羹m羹yle yokedilecek olan sahillerimiz ve 癟ocukluumuz ve geleceimiz ve tarihimiz ve yaam.
Kaz覺m Koyuncu y覺llar 繹nce daha otoyol projesi tamamen bitmeden 繹nce bunu yazm覺 ve bug羹n ne yaz覺k ki Dou Karadenizde k覺y覺 tamamen bitirilmi durumda. u anda m羹cadeleye devam etmek zorunday覺z, 癟羹nk羹 tam da senin s繹ylediin bu Karadenizin sanayi b繹lgesi haline getirilmesi projesi y羹z羹nden muhtemelen Sinopun bat覺s覺 da ayn覺 kaderle kar覺 kar覺ya kalabilir.
G: 襤stanbula kadar uzatacaklar, Karadeniz diye bir ey kalmayacak.
: 襤stanbula kadar uzat覺p hatta 3. k繹pr羹 ile balant覺 kurmay覺 d羹羹n羹yorlar. Ne zamandan beri bir termik santral yap覺lmad覺 T羹rkiyede?
G: Bunu s繹ylemek 癟ok zor, 癟羹nk羹 k羹癟羹k santraller.. .
: B羹y羹k olanlar en az覺ndan?
G: Afin Elbistan覺n B nitesi a癟覺ld覺, san覺yorum en son, orada kald覺k b羹y羹k devasa santralde ama 癟ok yak覺nda yeni santraller a癟覺lacak.
: Afin Elbistana da yeni 羹niteler a癟覺l覺yor galiba? Karadeniz d覺覺ndakileri de bir hat覺rlat覺r m覺s覺n?
G: Elimden geleni yapay覺m, bu o kadar zor bir i ki, 癟羹nk羹 T羹rkiyenin heryerinde, burada sadece Sinoptan, Samsundan bahsediyoruz, ama Eskiehirden Band覺rmaya kadar her yerde yeni projeler var, mesela Band覺rmada dev gibi bir doalgaz hem de dev gibi 1200 megawattlik bir k繹m羹r santrali s繹z konusu.
: anakkalede yeni bir proje var m覺?
G: Evet orada da var, bir ka癟 tane proje var, 繹zellikle 襤ta Enerjinin bir demir-癟elik ileme at繹lyesini oraya ta覺ma projesi vard覺, 繹nce kendisine kurduu bir 270 megawattl覺k nispeten k羹癟羹k diyebileceimiz bir santral, onun arkas覺ndan yine anakkalede Ezinede 500 megawattl覺k bir tane santral kurma projesi var. K覺y覺ya yak覺n olan yerler, 繹zellikle, Egede, yani k繹m羹r getirilebilecek yerler reva癟ta ve hepsi tehlike alt覺nda. Demin atalaz覺n覺 s繹ylerken 1360 megawattl覺k bir santrali unutmuum Zonguldakta.
: Zonguldak i癟in 2 santral projesi var yani?
G: Zonguldakta 1360 megawatl覺k bir tane var, 羹癟 tane de bavuru olmu, 300 megawattl覺k da ayr覺 bir proje var, yani 4 tane santral. Bir de 50 megawattl覺k k羹癟羹k bir tane var, hadi onu saymayal覺m.
: Bursadakinden vazge癟ildi mi?
G: Kelesi s繹yl羹yorsun san覺yorum, orada lisans al覺namad覺 ama Adanada inan覺lmaz projeler var, onlardan da biraz bahsetmek laz覺m. Yumurtal覺kta 2 tane santral var, 800 ve 600 megawattl覺k, Ceyhanda 2 tane daha var 600 ve 800 megawattl覺k, Yumurtal覺kta bir tane daha var, o da g繹r羹羹lme aamas覺nda 600 megawattl覺k. Bunlar覺 toplad覺覺n覺zda korkun癟 bir rakam ediyor.
: Bir daha hat覺rlatal覺m, Yataan 600 megawatt deil mi?
G: Evet, Adanada yakla覺k 7-8 tane Yataan b羹y羹kl羹羹nde termik santral kurulmas覺 projesi var. Zaten Yataan覺n 2 kat覺 bir santral 癟al覺覺yor. st羹ne 3 tane petrol boru hatt覺 olabilir; Kerk羹k-Yumurtal覺 k aktif halde, BTC dediimiz Bak羹-Tiflis-Ceyhan 癟al覺覺yor, Samsun-Ceyhan g羹ndemde. st羹ne en az 2 rafineri gelecek gibi g繹z羹k羹yor, bu rafinerilerle beraber, tonlarca petrol tanklar覺 olmas覺 laz覺m, art覺 羹st羹ne limanlar yap覺lacak b羹y羹k tankerlerin yanamas覺 i癟in. Ya bunlar覺 sahiden durdurursunuz ya da Adanay覺 terk edersiniz, ya da Sinopu terk edersiniz diyoruz, ama nereye gideceksiniz?
: Ekoloji m羹cadelesi yapanlar i癟in zor bir d繹nem bal覺yor.
G: Ekoloji m羹cadelesi yapmayanlar i癟in de hayat覺n sonu, b繹yle bir se癟enek yok art覺k.
: Yani m羹cadele yapmama ans覺m覺z kalm覺yor.
G: Bence yok, yani Sinoplu olup da bunlara ses 癟覺karmamak m羹mk羹n m羹? Samsunlular mobil santralle tan覺t覺lar ve o deneyimi biliyorlar. 襤ki tane 100 megawattl覺k k羹癟羹c羹k santral, bunlar覺n yan覺nda leblebi gibi kal覺yor. Onun yan覺nda Samsunda imdi 5 tane termik santral planlan覺yor.
: Bu termik santrallerin hepsi fosil yak覺tla 癟al覺覺yor deil mi?
G: Bu bahsettiklerimiz doalgaz ve a覺rl覺kla k繹m羹rle. Toplam bir rakam vermek gerekirse; 2007 itibariyle, hemen hemen son bir iki senede bavurusu olan, kabul edilen ve u anda g繹r羹me aamas覺nda olan santrallerin toplam miktar覺 30 bin megawatt civar覺nda.
: Bunlar k繹m羹rle, fosil yak覺tla 癟al覺覺yor. Bir yandan da h羹k羹met u anda Kyotoyu imzalama niyetinde gibi g繹r羹n羹yor. Bu ikisi sanki biraz 癟eliiyormu geldi bana.
G: Kesinlikle 癟eliiyor tabii. Bunlar覺n hepsi karbondioksit emisyonlar覺 癟ok y羹ksek santraller, imdi s羹per kritik denen yeni bir termik santral t羹r羹nden 癟ok bahsediliyor, ama bunlar覺n hepsi karbondioksit oran覺n覺 癟繹zm羹 deiller. T羹rkiyenin ne yapmak istediini anlamak m羹mk羹n deil. Bence T羹rkiye Kyotoyu y羹k羹ml羹l羹k almadan imzalamay覺, taraf olmay覺 d羹羹n羹yor. Tabii burada T羹rkiyeyi aan bir politik sorun var,T羹rkiyeyi bir enerji merkezi yapmaya 癟al覺覺yorlar. Herkes soruyor, T羹rkiyenin enerji talebi art覺yor mu? diye, ama bunun T羹rkiyenin enerji talebiyle ilgili olduuna inanm覺yorum.
: Peki nas覺l bir projeksiyon 羹zerinden bunu yap覺yorlar?
G: Bence 繹zellikle ABnin enerji talebini kar覺lamak i癟in belli 羹lkeler var ABnin s覺n覺rlar覺nda olan, hem bu doalgaz, petrol boru hatlar覺na yak覺nl覺覺 hem de daha bakir corafyas覺 ile elverili olan. Kyotoyu imzalamamak gibi bir hata yapt覺klar覺 i癟in de, 癟evre ile ilgili kriterlerin 癟ok aa覺da seyrettii 羹lkeler, Ukrayna, T羹rkiye, Cezayir gibi.
: T覺pk覺 癟imento fabrikalar覺n覺n ayn覺 nedenle T羹rkiyeye getirildii gibi; u anda bir k覺sm覺 bitmek 羹zere olan, bir k覺sm覺 yap覺m aamas覺nda olan, benim bildiim kadar覺yla 12 tane 癟ok b羹y羹k 癟imento fabrikas覺 projesi var T羹rkiyede. Bunun da en 繹nemli nedeni art覺k 癟imento fabrikalar覺n覺n Avrupada Kyoto nedeniyle yap覺lam覺yor olmas覺. 2012ye kadar da bir laf duymutum bu yeni termik santral projeleriyle ilgili; Kyoto sonras覺 d繹neme ge癟meden, b羹t羹n termik santrallar覺 bitirmeye ve T羹rkiyenin karbondioksit emisyonunu tavana 癟覺kartmaya 癟al覺覺yorlar herhalde. Hesap yapmadan konuuyorum, ama herhalde b羹t羹n bu senin sayd覺覺n termik santrallar yap覺l覺rsa biz karbondioksit emisyonunda kii ba覺na 8 tonu falan rahat buluruz.
G: ok basit bir ey s繹yleyebilirim, Afin-Elbistan覺n A ve Bsi u anda faal biliyorsunuz, C ve Dsi de yap覺l覺rsa, bir hesap yapm覺t覺m, yine k繹m羹rlerin tabii kalori deerleri farkl覺, i癟indeki karbon miktarlar覺 da farkl覺, ama aa覺 yukar覺 b繹yle bir sonu癟 癟覺kaca覺na eminim. Sadece Afin-Elbistan覺n o 4 羹nitesi hayata ge癟erse, t羹m 襤sve癟in sald覺覺 karbondioksit emisyonundan daha fazlas覺n覺 Afin-Elbistan termik santrali salm覺 olacak.
: Ben de bir hesap yapm覺t覺m, 2012ye kadar yani Kyoto d繹neminin bitimine kadar eer T羹rkiye u ana kadar y覺ll覺k karbondioksit emisyonu art覺覺 rakam覺n覺 devam ettiririrse, kii ba覺 yakla覺k 6 tona 癟覺k覺yor. Bu ger癟ekten T羹rkiyenin sahip olduunu iddia ettii avantajlardan tamamen yoksun olmas覺 anlam覺na geliyor ve hele b羹t羹n termik santral projeleri yap覺l覺rsa bu iyice artacakt覺r, belki 8-10 tona kadar 癟覺kabilir T羹rkiyenin karbondioksit emisyonu.
G: Kyotoya kar覺 癟覺kan gruplara 癟ok net bir ey s繹yleyeyim; imdi T羹rkiye Kyotosuzluk y羹z羹nden bir 癟繹p teknolojisi 羹lkesi olma y繹n羹nde m羹thi bir ad覺m att覺, bu termik santral projeleriyle falan da tescillendi. Biz Sinop vs. diyoruz ama asl覺nda ya bu 羹lkeyi terk edeceiz ya da bu 羹lkeye sahip 癟覺kaca覺z.
: O zaman bata Karadenizliler olmak 羹zere herkesi termik santraller konusunda daha uyan覺k olmaya davet etmi olal覺m.
(28 May覺s 2008 tarihinde A癟覺k Radyoda A癟覺k Yeil program覺nda yay覺nlanm覺t覺r.)
Offline 
Send Email