Bizler “Suyun Ticarilestirilmesin
Kapitalizmin 1970’lerin basinda icine dustugu birikim krizini, kuresellesme ideolojisi ve buna kosut olarak bicimlenen neo-liberal politikalarla asma cabasi 1990’larda suyun piyasa konusu olmasina ve su hizmetlerinin ozelestirilmesine kadar varmistir. Dunyanin pek cok yerinde oldugu gibi Dogu Karadeniz Bolgesi’nde de kapitalizmin doga uzerindeki baskisi sahil yolu, madencilik ve hidroelektrik santral projeleri ile her gecen gun biraz daha fazla hissedilir olmustur.
l992’de Rio de Jenerio’da yapilan Dunya Su ve Cevre Konferansindan sonra kuresel piyasa aktorleri tarafindan suyun ekonomik bir mal olarak tanimlanmasi “Surdurulebilir Kalkinma Stratejileri” basligiyla mesrulastirilmaya calisilmis, kirleten/kullanan oder ilkesi ile parasi olana kirletme hakki taninmistir. Kalkinmanin, yani sermaye birikiminin gereklerinin doga ve toplum koruma stratejileri ile dengede ve esdeger kilinabilecegi iddiasi, atiklarin dogal sulara kontrolsuz (aritmadan) desarji, uretimde kullanilan suyun plansiz dogal sulardan cekilmesi, sulak alanlarin kirletilmesi ve kullanilabilir su miktarlarinda azalmayla sonuclanmistir.
Her yil 1.8 milyon cocugun kirli sulardan dolayi hayatini kaybediyor olmasi, 1 milyardan fazla insanin guvenli icme suyuna erisim olanaginin bulunmamasi, en iyi senaryolarla 2050 de en kotu senaryolarla 2010 da temiz suya erisimin dunya nufusunun buyuk cogunlugu icin bitecegi tahminleri suyu ticari bir mala donusturmenin gerekcesi olarak sunulmaktadir. Dunya da kullanilan suyun %5’i uluslararasi su tekellerinden ya da sirketlerden alinirken, bu sirketlerin yillik gelirleri dunya petrol ticaretinin yillik gelirinin yarisina ulasmis durumdadir. Diger taraftan ise kuresel su politikalari ile suyun ister ozellestirme yoluyla isterse devlet elinde ticarilestirme yoluyla metalasmasi, her insanin temiz icilebilir suya erisim hakkini yok saymaktadir.
Son yuzyila kadar petrole eriserek (Korfez Savasi, Irak savasi) Dunya’da gucu elde tutmaya calisanlarin yeni hedefi “Su” dur. Su uzerinde oynanan oyunlarin sonucunda “ulkeler arasi” savaslarin yerini “suya erisenler ile suya erisemeyenler arasinda” yasanacak savaslarin alacagi beklenen gerceklerdendir.
Bu surecte strateji suyun ticarilestirilmesid
Boylece 4. Dunya Su Forumunun yapildigi MeksIka orneginde oldugu gibi Nehirler baska yerlere tasinabilecektir. Cochabamba (Bolivya) orneginde oldugu gibi suyun kullanim hakkini satin alan sirket; suya para odeyemedigi icin susuz kalan ve evlerinin catilarina kaplar koyarak yagmur suyu biriktiren insanlarin bu cabalarini silahla onleyebilecektir.
Oysa su; dogaya aittir, tum canli ve cansiz sistemin gereksinimidir. Dunyanin olusumundan beri su dogayi korumaktadir. Bizden sonra da dongusunu, dogadaki varligini ayni kalitede devam ettirmelidir.
Mart 2009’da Istanbul’da yapilacak 5. Dunya Su Forumu, Dunya Su Konseyinin 5. organizasyonudur. Son birkac yildir ulkemizde, kamu kurumlarinin destegi ile su hizmetleri imtiyaz hakki sozlesmeleri, su kullanim hakki sozlesmeleri gibi uygulamalar ile suyun ticarilestirildigi bir surece girmistir.
Son birkac yildir;
• Tunceli Ili;nin 85 km uzunlugundaki Munzur Vadisi ile cevresi; sekiz adet baraj ve hidroelektrik santral projesi nedeniyle yok olmakla karsi karsiya kalmistir. Munzur Vadisi ile cevresinin ekolojik dengesini bozan bu girisim Vadi ile cevresindeki insanlari goce zorlayarak yasam kulturunun temellerini yok etmektedir.
• Artvin ilinde Coruh Vadisi boyunca, vadi uzerinde yer alan onlarca koy ile Yusufeli Ilcesi, projelendirilen 35 adet baraj ve hidroelektrik santrali nedeniyle sular altinda kalacak tarihi, kulturel ve dogal guzellikleriyle yok olacaktir.
• Hasankeyf de, Aliaoni de yapilacak barajlarla tarihi kulturel degerlerimiz sular altinda kalma ve yok olma tehdidini yasamaktadir.
• Izmir Bergama da, Kaz daglarinda, Ordu Fatsa da, Artvin de ozel sirketler maden arama girisimleri ile dogayi tahrip etmektedirler.
• Dogu Karadenizde; Rize Findikli’da, Cayeli, Hemsin, Camlihemsin, Ikizdere, Askaroz, Trabzon’da; Ikizdere Caglayan Deresi, Uzungol de, Artvin’de Papart’ta, Balci’da, Macahel’de, Barhal’da dereler; uzerlerine yapilan, sayilari yuzlerce olan, ancak urettikleri enerji (yapilan tum HES enerji uretimi toplami) Turkiye Enerji aciginin %o9’unu ancak uretebilecek Hidroelektrik santrallerle yada barajlarla doga katliami yasamaktadir.
• Rize de, Trabzon’da Artvin’de yapilmakta olan HES’ler nedeniyle Ormanlar ve doga tahrip edilmektedir. Cay, Kivi yetistiren ve organik aricilik ile gelir elde edilen yorede gelir kaynaklari zarar gormektedir, uretim giderek azalmaktadir.
• “Derelerin Kardesligi Platformu” olarak yore halkinin verdigi mucadele sonunda Caglayan Deresi (Rize-Findikli) I. Derece sit alani ilan edilmis ve uzerinde yapilacak HES Projeleri icin yurutmeyi durdurma karari alinmistir. Yine Artvin Papart Derelerinde, Ikizdere ve Hemsin derelerinde yapilacak HES’lerle ilgili yurutmeyi durdurma karari alinmis, simdilik bu katliam durdurulmustur.
Yasamin en onemli kaynagi suyun uzerinde oynanan Kapitalist oyunlara karsi bizler;
• Turkiye’nin enerji gereksinimine cozum uretiyoruz bahaneleri ile yapilan Munzur da, Caglayan Deresinde, Uzungol’ de, Ikizdere, Camlihemsin, Papart’ta dogayi tahrip edecek ve dogal kaynaklari ozellestirecek girisimlere gecit vermeyecegiz.
• Ordu Fatsa’da, Artvin de oldugu gibi, cevreye verdigi olumsuz etkileri irdelenmeden veya goz ardi edilerek Maden arama ruhsati alan sirketlerin, Ormanlari tarim alanlarini tahrip etmesine izin vermeyecegiz.
• Hasankeyf, Aliaoni de oldugu gibi tarihi ve kulturel mirasimizi yok edecek olan girisimlerin uygulanmasina ( Baraj yapimina) engel olacagiz. Butun su havzalarinin koruma altina alinmasi ve mevcut havza isgallerine son verilmesi icin sonuna kadar calisacagiz.
• Yasamlarini gecimlik tarim yaparak surduren kucuk ciftcilerin, sulama kanallarina takilan kontor bedelleri altinda bir kez daha ezilmesine seyirci kalmayacagiz. Akarsulari, golleri, goletleri sirketlere teslim ederek, sadece parasi olan ciftcilerin suya erisimine neden olacak olan su ozellestirmelerine goz yummayacagiz.
• Gorevi halkin saglikli suya erisimini saglamak olan yerel idarelerin gorevlerini sirketlere devretmelerine ve suyun ticaretlestirilmesi sonucunda halkin somurulmesine ve sagliksiz kosullarda yasamasina izin vermeyecegiz.
Bu girisimin icinde olan basta DSI, ISKI, IBB, Cevre ve Orman Bakanligi olmak uzere 5. Dunya Su Kongresine ev sahipligi yapacak tum resmi kurumlarin ve Dunya Su Konseyinin temsilcileri bilmelidir ki;
• Derelerimizi, Gollerimizi, Yer alti sularimizi, Denizlerimizi ve sulak alanlarimizin olusturdugu Tarihi, Kulturel ve Dogal dokumuzu; “Dunya Su Ailesi” olarak kendini tanimlayanlarin, Suez, RTW, Viole gibi Su sirketlerinin ve onlarin Turk ortaklarinin yok etmelerine goz yummayacagiz.
• 5. Dunya Su Forumunda “Istanbul Kentsel Su Mutabakati”i imzalayacak olan yerel yoneticilerden ve kongrenin hedeflerini hayata gecirecek, Turkiye’de su kaynaklarinin ve su hizmetlerinin sirketlere satilmasini saglayacak calismalari yapanlardan hesap soracagiz.
Dunya Su Konseyinin ve isbirlikcilerinin Turkiye’de sularin ticarilestirilmesi icin planladiklari oyunlara ve 5. Dunya Su Formunun hedeflerine karsi birlikte mucadelemizi surdurecegiz.
“Suyun Ticarilestirilmesin
“Derelerin Kardesligi Platformu”
“Yesil Artvin Dernegi”
“Trabzon Halkevi”
“Saglik ve Sosyal Hizmet Emekcileri Sendikasi Ordu Subesi”
Tarim Orkam-Sen Artvin Subesi,
Egitim-Sen Artvin Subesi,
BES Artvin Il Temsilciligi,
Tum-Bel-Sen Artvin Il Temsilciligi,
Artvin Kent Konseyi,
Findikli Derelerini Koruma Platformu
Vice Dogal ve Kulturel Varliklari Koruma ve Gelistirme Dernegi
PANEL "SUYUN TiCARiLESTiRiLMESi VE YONETiMi"
Tarih: 28 Subat 2009 Cumartesi
Saat: 14.00
YER: Cevre Muhendisleri Odasi Istanbul Subesi
Oturum Baskani:
Prof. Dr. Ilhan TALiNLi - Istanbul Teknik Universitesi Cevre Muhendisligi Bolumu
Konusmacilar:
“Sirketler Simdi de Suyumuzu Istiyorlar”
Fuat ERCAN
“Turkiye'de Su Yonetiminin Degisimi ve Yereldeki Yansimalari: Antalya Ornegi”
Hulya KENDİR
“Toplumsal Yeniden Uretim Acisindan Kadin ve Su”
Ece KOCABICAK
TMMOB CEVRE MUHENDISLERI ODASI - ISTANBUL SUBESI
Istiklal Cd. Koctug Is Hani No:178/2 - Tunel / Beyoglu
Tel: 0 (212) 245 89 15
E-posta: cmoistanbul@
Offline 
Send Email