Kalendarium Wołyńskie


1 marca 1862 r. – Ziemianie Mossakowscy w Łopawszu, jako pierwsi na Wołyniu,
uwłaszczyli chłopów.


1 marca 1910 r. – w Haczowie urodził się o. Bolesław Jan Wojtuń OFM Cap.
(1910-1969). W 1939 r. mianowany prefektem szkolnym w Ostrogu. W okresie wojny
pracował jako duszpasterz w Ludwipolu i Brodach. Zmarł 25 maja 1969 r. w Pile.


1 marca 1918 r. – w Żytomierzu na posiedzeniu Małej Rady uchwalono ustawę o
jednostce pieniężnej – grzywnie jaka mieściła 8,712 części szczerego
złota i dzieliła się na 100 szagów. 2 grzywny odpowiadały 1 karbowańcowi
emisji 1917 roku.


1 marca 1929 r. – w Mohylowie Podolskim w obw. winnickim urodził się
Anatolij Swidzynśkyj, ukraiński uczony fizyk, pierwszy rektor Wołyńskiego
Państwowego Uniwersytetu im. Łesi Ukrainki.


1 marca 1943 r. – w Kostopolu dokonano licznych aresztowań wśród
inteligencji polskiej i ukraińskiej. Aresztowano około 250 osób, których
osadzono w więzieniu w Równem.


1 marca 1952 r. – w Łucku został otwarty Instytut Pedagogiczny.


1 marca 2007 r. – od tego dnia na zaproszenie dr Michała Gołosia, Rektora
WSSMiKS, na stażu w Chełmie jest 5 studentów Państwowego Uniwersytetu
Wołyńskiego im. Łesi Ukrainki w Łucku.


2 marca 1865 r. – Antonina Błudowa założyła prawosławne Bractwo
Świętych Cyryla i Metodego w Ostrogu, wybitnie rusyfikacyjną placówkę
religijno-oświatową na Wołyniu.


2 marca 1932 r. – zmarł ks. Aleksander Marszycki, kapłan diecezji
łucko-żytomierskiej, później łuckiej. Urodził się w 1882 roku.
Święcenia kapłańskie przyjął w 1908 roku.


2 marca 1991 r. – w archikatedrze lwowskiej Wniebowzięcia Najświętszej
Maryi Panny odbyła się wspólna sakra biskupów-nominatów Jana Olszańskiego,
ordynariusza diecezji kamieniecko-podolskiej oraz lwowskich biskupów
pomocniczych Rafała Władysława Kiernickiego i Marcjana Trofimiaka. Głównym
konsekratorem był abp Marian Jaworski a współkonsekratorami byli bp.
Stanisław Nowak z Częstochowy i bp Tadeusz Kondrusiewicz z Grodna. Przybyli na
tę uroczystość nuncjusz apostolski w byłym ZSRR abp Francesco Colasuono,
wielu biskupów z Polski oraz biskupi i kapłani obrządku wschodniego.


3 marca 1940 r. – w Ostrogu został aresztowany przez Sowietów Adam
Gorzkowski, leśniczy w miejscowości Bór, nadleśnictwo Ostróg. Urodził się
10 listopada 1901 r. w Nieledwi k. Hrubieszowa. Zginał w Katyniu (?).


3 marca 1943 r. – żandarmeria niemiecka wspólnie z policją ukraińską
dokonała pacyfikacji polskich wsi Borszczówka i Lidawka w gm. Hoszcza, pow.
rówieński. W Borszczówce spalono 48 gospodarstw i rozstrzelano przeszło 200
osób, w tym dzieci i kobiety. We wspólnym grobie na rozdrożu pochowano 152
osoby. W Lidawce zamordowano 104 osoby i spalono 29 gospodarstw.


3 marca 1945 r. – zginął w walce Edward Bednarski, Polak, szeregowy,
instruktor sanitarny, w 1944 r. zmobilizowany do Armii Czerwonej. Pochowany w
Międzyrzeczu w woj. gorzowskim (Polska). Urodził się w 1927 r. w wiosce
Uljanówka w obwodzie chmielnickim.


3 marca 1987 r. – zmarł ks. dr Stanisław Kobyłecki. Urodzony w 1902 r.,
święcenia kapłańskie przyjął w 1926 r. Był profesorem w seminarium w
Łucku,. W czasie pierwszej okupacji sowieckiej był więziony, w czasie
okupacji niemieckiej, proboszcz parafii farnej we Włodzimierzu Wołyńskim. W
1943 r. zorganizował na plebanii sierociniec dla ofiar rzezi nacjonalistów
ukraińskich. Kiedy w 1943 r. nacjonaliści podczas Mszy św. w Swojczowie,
wymordowali wiernych, a kościół wysadzili w powietrze, wraz z ocalałymi
swojczowiakami, z narażeniem życia, uratował cudowny obraz Matki Boskiej
Swojczowskiej i przewiózł go do kościoła we Włodzimierzu Wołyńskim.
(Obecnie obraz znajduje się w parafii św. Wincentego w Otwocku koło
Warszawy.) W 1944 r. ks. St. Kobyłecki opuścił diecezję łucką i pracował
na terenie Polski, był między innymi kanclerzem kurii biskupiej w Olsztynie.
Po śmierci bp. A.P. Szelążka został wikariuszem kapitulnym.


4 marca 1743 r. – w Kolbuszowej urodził się Hieronim Janusz Sanguszko,
generał i ostatni wojewoda wołyński. Przeciwnik Konstytucji 3 Maja,
konfederat targowicki. Zmarł 4 września 1812 r. w Sławucie.


4 marca 1925 r. – zmarł ks. Andrzej Fedukowicz, kapłan diecezji
łucko-żytomierskiej. Urodził się w 1875 r., święcenia kapłańskie
przyjął w 1902 roku. Kanclerz kurii biskupiej, wielokrotnie aresztowany,
torturowany i szantażowany. Zmarł w wyniku samospalenia, co było oprotestem
przeciw opublikowaniu w jego imieniu fałszywego listu do papieża Piusa XI w
1925 roku.


4 marca 1932 r. – w Pińsku na Polesiu urodził się Ryszard Kapuściński,
polski pisarz, reporter, autor książek “Imperium”, “Cesarz” i “Wojna
futbolowa”. Zmarł 23 stycznia 2007 r. w Warszawie.


4 marca 1944 r. – w ramach Akcji “Burza” 27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK
nawiązała kontakt z Sowietami (kpt. Gusiew) w rejonie Dąbrowa – Zasmyki.


4 marca 1955 r. – w Wilnie zmarł Dmytro Iwanowicz Abramowicz, profesor,
badacz historii literatury ukraińskiej i literatury Słowian Wschodnich.
Urodził się 26 lipca (7 sierpnia) 1873 r. w Hulewiczach w powiecie łuckim w
gubernii wołyńskiej.


4 marca 1991 r. – w Żytomierzu wyświęcono na biskupa diecezjalnego ks. Jana
Purwińskiego.


4 marca 1992 r. – w Ostródzie zmarł ks. Wacław Hipsz (1903-1992). Urodził
się 27 września 1903 r. w Warszawie. W latach 1926-1935 katecheta w Dubnie,
1935-1939 – prefekt szkół średnich we Włodzimierzu Wołyńskim. Wołyń
opuścił na początku II wojny światowej.


5 marca 1790 r. – w Ostrogu zmarł o. Aleksy z Włodzimierza, kapucyn.


5 marca 1940 r. – na Kremlu w Moskwie podpisano dokument, który był wyrokiem
śmierci dla kilkudziesięciu tysięcy bezbronnych jeńców-oficerów Wojska
Polskiego, wziętych do sowieckiej niewoli po agresji Armii Czerwonej na
Rzeczpospolitą 17 września 1939 roku.


5 marca 1940 r. – Niemcy i Sowieci wydali oficjalny komunikat o zakończeniu
wytyczania granicy niemiecko-sowieckiej po aneksji ziem polskich we wrześniu
1939 roku.


5 marca 1950 r. – w Biłohorsczu k. Lwowa zmarł Roman Szuchewycz, ps. Taras
Czuprynka, ukraiński działacz narodowy, generał i naczelny dowódca UPA,
przewodniczący Sekretariatu Generalnego Ukraińskiej Głównej Rady
Wyzwoleńczej. Urodził się 30 czerwca 1907 r. w Krakowcu.

Zob. biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Roman_Szuchewycz


5 marca 1953 r. – w okolicy Moskwy zmarł Józef Stalin, dożywotni dyktator
Związku Radzieckiego. W 1939 r. przyłączył Wołyń wraz z tzw. Ukraina
Zachodnią do Ukraińskiej SRR. Urodził się 6 (18) grudnia 1876 r. w Gori
(Gruzja).

Zob. biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Stalin


5 marca 1962 r. – z łagrów Dubrowłaga (Mordowia) został zwolniony Borys
Bulbiński, nauczyciel, działacz komunistyczny w opozycji do oficjalnej KPZR,
“prawdziwy komunista typu leninowskiego”. Urodził się 6 sierpnia 1933 r. w
wiosce Wilia w powiecie zdołbunowskim.


5 marca 1978 r. – w Warszawie w wieku 52 lat zmarł Zbigniew Załuski, polski
pisarz, publicysta, pułkownik. Autor m.in. książek “Przepustka do
historii” i “Siedem polskich grzechów głównych”. Urodził się 31 lipca
1926 r. w Kiwercach k. Łucka.


5 marca 1989 r. – w Warszawie zmarł Lew Kaltenberg, pisarz i tłumacz.
Urodził się w 1910 r. w Szumsku na Wołyniu.


5 marca 2000 r. – beatyfikacja 11 nazaretanek, męczennic z Nowogródka – w
tym bł. s. Marty Wołowskiej, która przed wojną pracowała w Maciejowie
(obecnie Łukiw) na Wołyniu.


5 marca 2001 r. – w wieku 74 lat w Londynie zmarł Zdzisław Konstanty
Jagodziński, historyk, publicysta, bibliotekarz. Urodził się 14 stycznia 1927
r. w Białokrynicy koło Krzemieńca na Wołyniu.


6 marca 1918 r. – stolicę Rosji przeniesiono z Petersburga do Moskwy.


6 marca 1936 r. – zmarł ks. Franciszek Topolnicki, kapłan diecezji
łucko-żytomierskiej, później łuckiej. Święcenia kapłańskie otrzymał w
1896 roku. Prześladowany przez bolszewików, ciężko ranny. Dwukrotnie był
skazany na śmierć. Proboszcz parafii Radziwiłłów w dek. dubieńskim,
później parafii Tomaszgród w dek. sarneńskim. Administrator parafii Klesów.


6 marca 1963 r. – prałatem, prepozytem łuckim został mianowany ks. Wacław
Hipsz (1903-1992). Urodził się 27 września 1903 r. w Warszawie. W latach
1926-1935 katecheta w Dubnie, 1935-1939 – prefekt szkół średnich we
Włodzimierzu Wołyńskim. Wołyń opuścił na początku II wojny światowej.
Zmarł 4 marca 1992 r. w Ostródzie.


6 marca 1966 r. – na dworcu autobusowy w Kustanaju (Kazachstan) został ujęty
o. Serafin Alojzy Kaszuba. Został później osądzony w trybie przyspieszonym i
skazany na 5 lat zesłania “za włóczęgostwo”.


6 marca 1970 r. – w “Wlastimilówce” w Szklarskiej Porębie zmarł
Wlastimil Hofman (1881-1970), wybitny czeski i polski malarz artysta. Urodził
się 27 kwietnia 1881 roku w Karlinie koło Pragi. W czasie II wojny światowej
artysta przebywał okresowo na Wołyniu.


7 marca 1573 r. – Iwan Fedorow założył we Lwowie pierwszą drukarnię.
Później przeniósł się do Ostroga, gdzie przygarnął go książę Konstanty
Wasyl Ostrogski.


7 marca 1816 r. – Ingres na stolicę biskupią w Krakowie Jana Pawła
Woronicza, znanego poety i kaznodzieja. W Krakowie był do 1827 roku. Później
Abp Warszawski i Prymas Królestwa Polskiego. Urodził się 28 czerwca 1757 r. w
Brodowie k. Ostroga. Zmarł 7 grudnia 1829 r. w Wiedniu.

Zob. biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Pawe%C5%82_Woronicz


7 marca 1919 r. – w walkach z Ukraińcami pod Torczynem poległ płk Leopold
Lis-Kula, jeden z najbardziej utalentowanych polskich oficerów. Urodził się
11 listopada 1896 r. w Kosinie pod Łańcutem.

Zob. biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Leopold_Lis-Kula


7 marca 1942 r. – Premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill zdecydował się
na uznanie zachodniej granicy ZSRS, o czym poinformował prezydenta USA
Franklina Delano Roosevelta. Tym samym zaakceptował aneksję wschodnich ziem
Polski przez Związek Sowiecki.


7 marca 2006 r. – w katedrze pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w
Łucku, w czasie comiesięcznego dnia skupienia księży i sióstr zakonnych
pracujących w diecezji łuckiej, odbyła się Msza św. dziękczynna za 15. lat
posługi pasterskiej J.E. Ks. Bpa Marcjana Trofimiaka dla Kościoła
Rzymskokatolickiego na Ukrainie.


8 marca 1769 r. – wojska rosyjskie w liczbie 1,6 tys. ludzi pod dowództwem
gen. Lwa Izmaiłowa przypuściły szturm na Okopy Świętej Trójcy na Podolu,
atakując umocnienia od zachodu. Pomimo dzielnej obrony, którą dowodził
osobiście Kazimierz Pułaski, konfederaci zostali zmuszeni do puszczenia
warowni.


8 (21) marca 1908 r. – zmarł Wołodymyr Bonifatijewycz Antonowycz, wybitny
ukraiński historyk i archeolog. Badacz przeszłości Wołynia. Urodził się 18
(30) stycznia 1834 r. w wiosce Machnówka w powiecie berdyczowskim.


8-9 marca 1943 r. – rozstrzelano około 400 więźniów w Równem za rzekomy
udział w organizowaniu ucieczki.


8 marca 1944 r. – o świcie tego na polską kolonię Prehoryłe (woj. Lublin)
morderczo-rabunkowego napadu dokonali żołnierze SS-Galizien, przy
współudziale ukraińskich policjantów “ortschutzów” i bojówek OUN-UPA z
okolicznych miejscowości Szychowic, Kryłowa i Gołębia.


8 marca 2008 r. – w Krakowie zakończył się diecezjalny etap procesu
beatyfikacyjnego Sługi Bożego ks. Władysława Bukowińskiego. Ks. Bukowiński
urodził się 22 grudnia 1904 (4 stycznia 1905) roku w Berdyczowie. Zmarł 3
grudnia 1974 r. w Karagandzie.


9 marca 1814 r. – we wsi Moryńce na Kijowszczyźnie urodził się Taras
Szewczenko, ukraiński poeta i pisarz, przedstawiciel romantyzmu. Przebywał na
Wołyniu w 1846 roku. Zmarł 10 marca 1861 roku w Petersburgu.


9 marca 1908 r. – urodził się Taras Boroweć, ps. “Taras Bulba”,
ukraiński działacz polityczny i wojskowy. Twórca i dowódca Siczy Poleskiej.
Autor wspomnień “Armia bez państwa”. Zmarł 15 maja 1981 r. w Toronto
(Kanada).


9 marca 1953 r. – w ZSRR, Polsce i innych krajach zależnych od Sowietów
żałoba narodowa w dniu pogrzebu Józefa Stalina.


9 marca 1971 r. – urodził się ks. Piotr Janczy (1971-1998), przyjaciel
parafii rzymskokatolickiej w Ostrogu. Zmarł tragicznie w Tatrach 19 lutego 1998
roku.


10 marca 1653 r. – w Lublinie zmarł br. Adam Baranowski, jezuita, stolarz. W
latach 1639-1652 pracował w Ostrogu na Wołyniu.


10 marca 1861 r. – w Petersburgu zmarł Taras Szewczenko, ukraiński poeta i
pisarz, malarz, przedstawiciel romantyzmu. Przebywał na Wołyniu w 1846 roku.
Urodził się 9 marca 1814 r. we wsi Morynie na Kijowszczyźnie.


10 marca 1943 r. – w Boremlu (pow. Dubno) do banderowców zbiegli prawie
wszyscy ukraińscy policjanci. Komendant posterunku – Konstantyczuk, który
nie chciał zdezerterować – został uduszony i zakopany w piwnicy.


10 marca 1943 r. – nocą z 10 na 11 marca 1943 r. oddział Serhija
Kaczynśkiego miał zaatakować fabrykę dykty w Orżowie i zabić 60 ludzi
wroga. Ukraińcy mieli stracić 4 ludzi. Historyk Grzegorz Motyka powątpiewa w
taki przebieg tej akcji a nawet zastanawia się, czy rzeczywiście miała ona
miejsce.


10 marca 1953 r. – w Rzymie zmarł abp Ignacy Dub-Dubowski, ordynariusz
diecezji łucko-żytomierskiej w l. 1917-1925. Urodził się 30 marca (12
kwietnia) 1874 r. w Wilnie.

Zob. biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Dubowski


10 marca 2007 r. – w Łucku zmarł ks. kan. Augustyn Mednis, wikariusz
generalny diecezji łuckiej. Kustosz Muzeum Diecezjalnego w Łucku. Urodził
się 11 stycznia 1932 r. na Łotwie.

Zob. biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Augustyn_Mednis


Uprzejmie proszę o wszelkie uwagi i uzupełniania.

ks. Witold Józef Kowalów

kovaliv@...



[Non-text portions of this message have been removed]